De fysiotherapeut

De fysiotherapeut is de deskundige als het gaat over het menselijke bewegingsapparaat. Hij behandelt patiënten die in het dagelijkse leven belemmerd worden bij het bewegen. Nederland kent ongeveer 16.000 fysiotherapeuten die werkzaam zijn in zelfstandige praktijken, gezondheidscentra, ziekenhuizen, revalidatiecentra, verpleeghuizen en – steeds vaker – op de bedrijfsvloer.

De fysiotherapeut behandelt individuele of groepen patiënten, vaak na een verwijzing van een arts. Naast de behandeling, die onder meer kan bestaan uit oefentherapie en massagetherapie, zet de fysiotherapeut zijn deskundigheid ook preventief in, bijvoorbeeld bij het adviseren of begeleiden van patiënten.

De behandeling van de fysiotherapeut kan verschillende doelen hebben. Bijvoorbeeld het verbeteren van het bewegend functioneren, het in stand houden ervan en het voorkomen van nieuwe klachten. Soms zal hij ook patiënten begeleiden om met een beperking te leren leven, en hem helpen om bijvoorbeeld weer aan het werk te kunnen. De laatste jaren gaat veel aandacht uit naar de preventieve gezondheidszorg. De fysiotherapeut speelt een belangrijke rol in het voorkomen van ziekten en klachten.

De fysiotherapeut baseert zijn werk zoveel mogelijk op wetenschappelijke inzichten en vertaalt die kennis in zijn praktijk.

Manuele therapie

Wat is manuele therapie en waarom Maitland

Het doel van manuele therapie is enerzijds het beter laten functioneren van de gewrichten en anderzijds je houding en bewegingen te verbeteren. Hiervoor gebruikt de manueel therapeut een aantal specifieke technieken die in de gewrichten kunnen worden toegepast. De effecten van manuele therapie zijn vaak direct merkbaar: je voelt een verbetering van de bewegingsvrijheid en een afname van pijn. Het behandelprogramma van de manueel therapeut bestaat verder uit het geven van goede instructies, adviezen, begeleiding en inzicht in gezond bewegen.

Een manueel therapeut is een fysiotherapeut die na zijn opleiding voor fysiotherapie een opleiding voor manuele therapie heeft gevolgd. Daarmee heeft hij extra kennis opgedaan van de bewegingsmogelijkheden van het lichaam en in het bijzonder van de wervelkolom. Door zijn gespecialiseerde opleiding is de manueel therapeut uitstekend in staat om de oorzaak van je klachten te beoordelen. Zo kan hij voor elk lichaam een oplossing op maat voorstellen.

In 1990 heb ik in Zwitserland de kans gehad de heer G. D. Maitland persoonlijk te ontmoeten, het was de laatste cursus die hij in Europa gaf. Geoffrey D. Maitland werd in 1924 in Australië geboren. Na zijn opleiding tot fysiotherapeut heeft hij zich verder verdiept in behandeltechnieken uit de osteopathie, chiropractie en manuele therapie.

Terwijl hij  in contact met het werk van o.a. bekende onderzoekers als Menell, Cyriax, Grieve, Kaltenborn en anderen kwam, heeft Maitland vervolgens een eigen onderzoek- en behandelmethode ontwikkeld. Maitland ziet zijn concept als een instrument dat steeds in ontwikkeling is onder invloed van nieuwe kennis en ervaring; het stelt zich open voor nieuwe inzichten, zonder de principes van het concept geweld aan te doen. Naast talrijke artikelen in tijdschriften schreef Maitland twee standaardwerken voor manueel therapeuten, namelijk ‘Peripheral Manipulation’ en ‘Vertebral Manipulation’.

 Het Mulligan concept:

 

Het Mulligan concept is een behandelmethode voor gewrichtsklachten van het hele lichaam. Het is ontwikkeld door Brian Mulligan, een fysiotherapeut uit Nieuw Zeeland. Hij ontdekte dat veel gewrichtsklachten ontstaan door een “positiefout” of een “ontsporing” van de gewrichtsdelen ten opzichte van elkaar. Door “repositionering”, het herstellen van de juiste positie en “sporing”, kan er soms snel een herstel teweeggebracht worden. De methode is een samenspel van therapeutische handgrepen en het gelijktijdig door de patiënt uit te voeren actieve bewegingen. Er wordt soms ook met tape, een fixatiegordel of een handdoek gewerkt om het gewenste effect te krijgen. Het is bij deze methode van belang dat de huiswerkoefeningen goed en consequent worden uitgevoerd. Heel belangrijk bij deze behandelmethode is dat de mobilisatie 100% pijnloos is. Dit maakt de methode geschikt voor acute en chronische klachten.

 

 

 McKenzie therapie:

 

McKenzie therapie is vooral geschikt voor behandeling van rug- en nekklachten. Deze therapievorm is ontwikkeld door de Nieuw Zeelander Robin McKenzie in de jaren 50. De behandelmethode hanteert een classificatiemodel dat gebaseerd is op de symptomen van de patiënt. Onderzoek en behandeling vinden plaats volgens een duidelijk vastgelegd protocol. De basis van de therapie is de bepaling van de mechanische factoren die het klachtenpatroon van de patiënt beïnvloeden, en zorgen voor een dysbalans in het klachtengebied. Vervolgens wordt door middel van specifieke oefeningen en adviezen getracht de balans in de rug en/of nek te herstellen. De therapie is in eerste instantie “hands off”, waarbij de patiënt zelf onder leiding van de fysiotherapeut zijn of haar oefeningen doet. Belangrijk is dat de oefeningen thuis en op het werk voortgezet worden. Pas als het herstel stagneert worden therapeutische technieken toegepast. 

Lymfedrainage en Oedeemtherapie

 

Wat is lymfe en wat houdt het lymfestelsel in?

Net als de bloedbaan waarin bloed circuleert, heeft het lichaam een lymfestelsel waar lymfe doorheen stroomt. Het lymfestelsel ziet er vergelijkbaar uit met het stelsel voor de bloedsomloop. In tegenstelling tot de bloedcirculatie is het lymfestelsel alleen een afvoerend systeem. Lymfe bevat ongeveer dezelfde bestanddelen als bloedplasma maar heeft een hogere concentratie eiwitten. Als lichaamsarbeid wordt geleverd, neemt de concentratie eiwetten in het weefsel verder toe.

Wat zijn lymfeknopen en lymfklieren?

Op het kruispunt van grote lymfvaten bevinden zich lymfeknopen. De lymfeknopen liggen dichtbij organen en worden ook wel klieren genoemd. De klieren filteren de lymfe en halen er lichaamsvreemde stoffen uit (bacteriën, kankercellen, celresten, etc.). Deze lichaamsvreemde stoffen komen in de bloedbaan terecht doordat het lymfestelsel en de bloedbaan met elkaar in contact staan. Via de bloedbaan worden de lichaamsvreemde stoffen uitgescheiden door het lichaam. In de lymfklieren worden witte bloedcellen gemaakt die een belangrijke rol spelen in het afweersysteem van het lichaam.

Wat is oedeem?

Oedeem is een abnormale ophoping van vocht in het weefsel als gevolg van
een verstoord evenwicht tussen aanvoer en afvoer van vocht. Er zijn verschillende vormen van oedeem, afhankelijk van de oorzaak.

Enkele veel voorkomende vormen van oedeem zijn:

  • •lymfoedeem (nadat lymfklieren verwijderd zijn door een operatie of als complicatie van bestraling)
  • veneus oedeem (als vervolg van trombose of operatie van bloedvaten)
  • traumatisch oedeem (na een ongeval)
  • primair lymfoedeem
  • lipoedeem
  • oedeem na oncologische ingrepen
  • secundair oedeem na andere operaties
  • tertiair na bestralingen of chemokuur of medicijnen

Welke therapiemogelijkheden zijn er?

 

– Compressietherapie

Door middel van het aanleggen van bandages wordt van buiten af een continue druk aangebracht die het uittreden van vocht tegengaat, en de afvoer van lymfe ondersteunt. De bandages worden aangelegd als er nog geen stabiele situatie in de waterhuishouding is bereikt. Wanneer de omvang van de arm of het been stabiel is, kan een therapeutische elastische kous worden aangemeten. Ook kan er gebruik gemaakt worden van compressietherapie met behulp van de lymfapress.

– Oefentherapie

Een belangrijk component van de afvoer is de “spierpomp”. Tijdens het aanspannen van de spieren (vooral in de benen) worden de aders en lymfebanen even dicht gedrukt en worden het bloed en lymfe omhoog gestuwd. Doordat in de aders en lymfebanen klepjes aanwezig zijn, kan het bloed en vocht alleen maar naar boven richting het hart gaan.

– Manuele lymfedrainage

   Manuele lymfedrainage is een specifieke massagetechniek die gericht is op verhoging van de transportcapaciteit van het lymfestelsel. Door gebruik te maken van bepaalde handgrepen kan het vocht verplaatst worden naar gebieden in het lichaam waar het lymfesysteem nog intact is, zodat het daar vandaan in de circulatie kan worden opgenomen. Ook zijn er specifieke handgrepen om fibrotische verhardingen in het weefsel los te maken.

   Lymftaping

   In bepaalde situaties kan van deze nieuwe behandelingstechniek gebruik gemaakt worden.

   Lid van NVL 

    Nederlands lymfoedeem netwerkNederlandse Vereniging voor Fysiotherapie binnen de Lymfologie